وقتی وارد یک روم پوکر میشوید، انتخاب نوع بازی تنها تصمیم مهم نیست. باید مشخص کنید که میخواهید سر یک میز نقدی بنشینید یا وارد تورنمنت شوید، مقابل چند حریف بازی کنید و چه ساختاری برای ورود و حذف بازیکنان به کارتان میآید. هر کدام از این انتخابها یک فرمت جداگانه میسازد و مستقیما روی مدت بازی، اندازهی ریسک و سبک تصمیمگیری اثر میگذارد.
در واقع فرمت است که مشخص میکند بازیکن با چند حریف روبهرو میشود، چیپها چه ارزشی دارند، بازی کِی تمام میشود و بعد از حذف شدن، امکان برگشت هست یا نه. همین چند نکته باعث میشود شناخت فرمتها پیش از نشستن پشت میز اهمیت پیدا کند. تنوع همین فرمتها هم یکی از دلایلی است که پوکر آنلاین را برای طیف گستردهای از بازیکنان جذاب نگه داشته است.
منظور از فرمت پوکر چیست؟
فرمت پوکر به ساختاری گفته میشود که نحوهی برگزاری یک میز یا مسابقه را تعیین میکند. برای روشنتر شدن موضوع بهتر است یک تفاوت مهم را جدی بگیریم: تگزاس هولدم (Texas Hold’em) و اوماها (Omaha) دو «نوع» بازیاند، اما کش گیم (Cash Game) و تورنمنت (Tournament) دو «فرمت» متفاوت به حساب میآیند.
یعنی یک بازی تگزاس هولدم میتواند هم سر میز نقدی برگزار شود، هم در قالب تورنمنت چندمیزه، هم بهصورت Sit & Go و هم Heads-Up. نوع بازی ثابت میماند، اما فرمت آن عوض میشود و همین تغییر، تجربهی پشت میز را کاملا دگرگون میکند.
فرمت معمولا این موارد را مشخص میکند:
- تعداد بازیکنان میز
- نحوهی ورود به بازی
- ارزش چیپها
- ثابت بودن یا افزایش بلایندها
- امکان ورود مجدد پس از حذف
- روش تعیین برنده
- مدت تقریبی بازی
انواع فرمتهای پوکر آنلاین
فرمتها را میشود از چند زاویه دستهبندی کرد. مهمترین تقسیمبندی به دو دستهی میز نقدی و تورنمنت برمیگردد، اما تعداد بازیکنان و سرعت بازی هم فرمتهای جداگانهای میسازند. جدول زیر یک نگاه کلی به رایجترین آنها میدهد:
کش گیم (Cash Game)
در کش گیم، چیپهایی که روی میز میآیند ارزش مالی مستقیم دارند؛ یعنی هر چیپ معادل مبلغی واقعی است. بازیکنی که با مقدار مشخصی چیپ سر میز مینشیند، تا وقتی قوانین اتاق اجازه بدهد میتواند هر لحظه که خواست میز را ترک کند و چیپهایش را نقد کند.
بلایندها در این فرمت معمولا ثابتاند و برخلاف بیشتر تورنمنتها با گذر زمان بالا نمیروند. به همین خاطر فشار زمانی برای بزرگ کردن استک وجود ندارد و بازیکن میتواند با حوصله دنبال موقعیتهای خوب بگردد.
نکتهی مهم دیگر این است که حذف شدن در کش گیم به معنای پایان جلسه نیست. اگر بازیکن همهی چیپهایش را ببازد، در صورت مجاز بودن میتواند دوباره چیپ بخرد (Rebuy) و بازی را ادامه دهد.
تفاوت کش گیم و تورنمنت
مهمترین تفاوت به ارزش چیپها برمیگردد. در میز نقدی، چیپ مستقیما نشاندهندهی پول روی میز است؛ اما در تورنمنت، چیپ فقط ابزاری برای رتبهبندی و ادامهی حضور در مسابقه است و ارزش نقدی مستقیم ندارد. برنده شدن چیپ در تورنمنت شما را به رتبههای بالاتر نزدیک میکند، ولی نمیتوانید وسط بازی آن را نقد کنید.
تفاوت دوم به بلایندها مربوط است. در تورنمنت بلایندها در بازههای زمانی مشخص بالا میروند و بازیکن را تحت فشار میگذارند، در حالی که در بیشتر میزهای نقدی سطح بلایند تا پایان حضور بازیکن ثابت میماند.
تورنمنت چندمیزه (MTT)
MTT مخفف Multi-Table Tournament یا همان تورنمنت چندمیزه است. در این فرمت تعداد زیادی بازیکن روی چندین میز مسابقه را شروع میکنند. هر چه بازیکنان حذف میشوند، میزها در هم ادغام میشوند تا در نهایت یک میز نهایی (Final Table) باقی بماند.
همهی بازیکنان معمولا با استک یکسانی شروع میکنند و بلایندها در فاصلههای زمانی مشخص بالا میروند. برای همین با پیش رفتن مسابقه، ارزش نسبی هر استک عوض میشود و بازیکنانی که استک کوچکی دارند زیر فشار بیشتری قرار میگیرند.
در MTT جایزه بین درصد مشخصی از نفرات برتر پخش میشود و سهم اصلی به رتبههای اول میرسد. به همین دلیل فاصلهی جایزهی آخرین نفرِ راهیافته تا نفر اول میتواند بسیار زیاد باشد.
Sit & Go چیست؟
Sit & Go که کوتاهشدهاش SNG است، تورنمنتی است که ساعت شروع ثابت ندارد. مسابقه هر وقت که تعداد بازیکنان لازم ثبتنام کنند شروع میشود؛ نه زودتر و نه دیرتر.
مثلا یک SNG ششنفره به محض پر شدن شش صندلی راه میافتد. همین ویژگی باعث میشود بازیکن برخلاف MTT مجبور نباشد منتظر یک ساعت مشخص بماند و هر زمان که آماده بود وارد بازی شود.
این مسابقات با تعداد بازیکنان متفاوتی برگزار میشوند؛ از دو نفرهی ساده گرفته تا شش، نه یا حتی چند ده نفر.
Spin و Jackpot Sit & Go
یکی از نسخههای سریع SNG، مسابقات Spin یا Jackpot است. در این مسابقات معمولا تعداد بازیکنان کم است و درست پیش از شروع، ضریب جایزه بهصورت تصادفی و بر اساس ساختار همان پلتفرم مشخص میشود. گاهی این ضریب کوچک است و گاهی چند برابر ورودی میشود.
استکهای محدود، تعداد کم بازیکنان و افزایش سریع بلایندها باعث میشود تصمیمگیری در این فرمت خیلی سریعتر از تورنمنتهای استاندارد باشد. یک بازی Spin ممکن است تنها چند دقیقه طول بکشد.
فرمت Heads-Up
در Heads-Up فقط دو بازیکن روبهروی هم قرار میگیرند. چون هیچ بازیکن دیگری وسط نیست، شما در تکتک دستها درگیر هستید و تعداد دستهایی که باید فعالانه بازی کنید بسیار بیشتر از میزهای شش یا نهنفره است.
ارزش نسبی دستهای شروع هم در این ساختار عوض میشود. دستی که سر یک میز شلوغ ضعیف حساب میشود، ممکن است مقابل تنها یک حریف کاملا قابل بازی و حتی قوی باشد. به همین خاطر Heads-Up سبک تهاجمیتری میطلبد.
این فرمت هم میتواند به شکل کش گیم برگزار شود و هم ساختار تورنمنتی داشته باشد.
میزهای 6-Max
سر میز 6-Max حداکثر شش بازیکن مینشینند. کمتر بودن تعداد نفرات باعث میشود بلایندها زودتر به هر بازیکن برسند و کسی نتواند مدت زیادی صبر کند تا فقط دستهای خیلی قوی را بازی کند.
نتیجهاش این است که دامنهی دستهای قابل بازی در موقعیتهای مختلف معمولا بازتر از میزهای Full Ring است و بازی ریتم تندتری پیدا میکند. این ساختار در میزهای نقدی خیلی رایج است، اما در تورنمنتها هم دیده میشود.
میز Full Ring
Full Ring معمولا به میزهایی با هشت یا نه بازیکن گفته میشود. اینجا فاصلهی زمانی بین پرداخت بلایندها بیشتر است و در هر دست احتمالا آدمهای بیشتری حضور دارند.
برای همین انتخاب دست شروع اهمیت بیشتری نسبت به میزهای کمنفره پیدا میکند. موقعیت (Position) هم نقش پررنگی دارد، چون ممکن است چند نفر بعد از شما تصمیم بگیرند و باید حساب آنها را هم بکنید.
برای کسی که هنوز در حال یاد گرفتن انتخاب دست، موقعیت و ساختار شرطبندی است، Full Ring معمولا ریتم آرامتری دارد و فرصت بیشتری برای فکر کردن میدهد.
Fast-Fold Poker
Fast-Fold برای بالا بردن سرعت بازی طراحی شده است. به محض اینکه بازیکن یک دست را فولد میکند، بهجای اینکه تا آخر همان دست منتظر بماند، بیدرنگ به یک میز جدید منتقل میشود و دست تازهای میگیرد.
نتیجه این است که تعداد دستهایی که در یک بازهی زمانی مشخص میبینید میتواند چند برابر میز عادی باشد. همین موضوع یک تفاوت مهم میسازد: چون ترکیب بازیکنان مدام عوض میشود، اطلاعات شما از حریفان محدودتر است و کمتر فرصت میکنید سبک بازی یک نفر خاص را بشناسید.
این فرمت روی پلتفرمهای مختلف اسمهای متفاوتی دارد؛ مثلا در برخی رومها با نام Zoom و در بعضی دیگر با عنوانهایی مثل Fast Forward یا Snap شناخته میشود، اما ساختار کلی همه یکی است.
تورنمنت Freezeout
در Freezeout هر بازیکن فقط یک شانس برای حضور در مسابقه دارد. اگر همهی چیپهایش را ببازد، از تورنمنت حذف میشود و دیگر نمیتواند ورودی دوباره بخرد.
این ساختار باعث میشود حفظ استک خیلی مهم شود، چون اشتباهی که به حذف منجر شود با ورود مجدد جبران نمیشود. بسیاری از تورنمنتهای کلاسیک از همین ساختار Freezeout یا نسخههای نزدیک به آن استفاده میکنند.
تورنمنت Re-Entry
در Re-Entry بازیکنی که حذف شده میتواند در بازهی مجاز دوباره ثبتنام کند و به مسابقه برگردد. این ورود دوم معمولا یک ثبتنام کاملا مستقل حساب میشود؛ یعنی بازیکن دوباره همان استک اولیهی مسابقه را میگیرد و از نو شروع میکند.
تعداد دفعاتی که میشود Re-Entry کرد به قوانین تورنمنت بستگی دارد و ممکن است محدود (مثلا فقط یک بار) یا نامحدود باشد.
تورنمنت Rebuy
Rebuy در ظاهر شبیه Re-Entry است، اما ساختارشان یکی نیست. در مسابقات Rebuy بازیکن معمولا در یک دورهی مشخص (مثلا یک ساعت اول) میتواند طبق قوانین مسابقه چیپ بیشتری بخرد. در بعضی ساختارها حتی لازم نیست بازیکن کاملا حذف شده باشد؛ اگر استکش از حد معینی پایینتر بیاید هم میتواند Rebuy کند.
خیلی از تورنمنتهای Rebuy یک گزینهی دیگر هم به نام Add-on دارند. Add-on فرصتی است که معمولا در پایان دورهی Rebuy یک بار به همه داده میشود تا مقدار مشخصی چیپ اضافه بخرند؛ چه در طول مسابقه Rebuy کرده باشند و چه نکرده باشند.
به همین خاطر پیش از ورود به چنین مسابقهای بهتر است قوانین مربوط به تعداد مجاز Rebuy، زمان آن، مقدار چیپ دریافتی و وجود یا نبود Add-on را بررسی کنید.
تورنمنت Bounty
در مسابقات Bounty بخشی از ارزش رقابت به حذف کردن بازیکنان گره خورده است. وقتی یک بازیکن را حذف میکنید، مبلغی به اسم Bounty که روی سر او بوده به شما میرسد.
این ساختار باعث میشود ارزش یک تصمیم فقط به بزرگتر شدن استک یا رسیدن به رتبههای بالاتر خلاصه نشود. گاهی ارزش جایزهای که روی یک بازیکن قرار دارد آنقدر هست که دنبال کردن حذف او منطقی باشد، حتی اگر ریسک بیشتری داشته باشد.
نسخهی دیگری هم به نام Mystery Bounty وجود دارد که در آن مبلغ جایزهی هر حذف از پیش معلوم نیست و تنها بعد از حذف حریف مشخص میشود؛ همین موضوع یک عنصر شانس و هیجان به مسابقه اضافه میکند.
Progressive Knockout (PKO)
PKO یکی از محبوبترین نسخههای Bounty است. در این مدل وقتی یک بازیکن را حذف میکنید، معمولا بخشی از Bounty او همان لحظه به شما پرداخت میشود و بخش دیگر به Bounty خودتان اضافه میشود (در بسیاری از مسابقات این تقسیم نصفنصف است).
یعنی هر چه بازیکنان بیشتری را حذف کنید، جایزهای که روی سر خودتان قرار میگیرد هم بزرگتر میشود و شما به هدف جذابتری برای بقیه تبدیل میشوید. همین چرخه، PKO را به یکی از هیجانانگیزترین ساختارهای تورنمنتی تبدیل کرده است.
Satellite
Satellite تورنمنتی است که جایزهی اصلیاش لزوما پول نقد نیست. نفرات برتر بهجای پول، بلیت ورود به یک تورنمنت بزرگتر و گرانتر را میگیرند.
مثلا بهجای اینکه ورودی سنگین یک مسابقهی مهم را مستقیم بپردازید، میتوانید با یک Satellite ارزانتر برای بهدست آوردن صندلی آن مسابقه رقابت کنید. در این فرمت ساختار جایزه اهمیت زیادی دارد، چون معمولا همهی نفرات برنده یک جایزهی یکسان (همان بلیت) میگیرند و فرقی نمیکند اول شده باشید یا آخرین نفرِ راهیافته.
Freeroll
Freeroll مسابقهای است که برای ورود به آن معمولا Buy-in مستقیمی گرفته نمیشود، اما با این حال میتواند جایزه داشته باشد.
قوانین ورود به Freeroll در هر پلتفرم فرق میکند. بعضی از این مسابقات بهروی همهی کاربران باز هستند و بعضی دیگر شرطهایی مثل عضویت، فعالیت قبلی یا داشتن بلیت مخصوص دارند. چون هزینهی ورود پایین یا صفر است، معمولا تعداد شرکتکنندهها هم بالاست و رقابت شلوغ میشود.
Turbo و Hyper-Turbo
Turbo و Hyper-Turbo به سرعت بالا رفتن بلایندها اشاره دارند. در Turbo مدت هر Level کوتاهتر از ساختار استاندارد است و بلایندها زودتر بالا میروند. در Hyper-Turbo این فاصله باز هم کمتر میشود و بازیکنان خیلی سریع زیر فشار بلایند میروند.
هر چه ساختار سریعتر باشد، نسبت استک به بلایند زودتر کوچک میشود و فرصت صبر کردن برای موقعیتهای عالی کمتر میشود. برای همین این ساختارها معمولا تصمیمهای سریعتر و ریسکپذیری بیشتری میطلبند.
تفاوت فرمت و Variant در پوکر
یکی از اشتباههای رایج، یکی دانستن Variant و Format است، در حالی که این دو اصلا یک چیز نیستند.
Variant نوع قوانین بازی را مشخص میکند؛ مثل:
- تگزاس هولدم (Texas Hold’em)
- اوماها (Omaha)
- اوماها های-لو (Omaha Hi-Lo)
- سون کارت استاد (Seven Card Stud)
اما Format نحوهی برگزاری همان بازی را تعیین میکند؛ مثل:
- کش گیم (Cash Game)
- تورنمنت (Tournament)
- Sit & Go
- Heads-Up
- 6-Max
پس یک میز تگزاس هولدم را هم میشود بهصورت کش گیم برگزار کرد، هم در قالب MTT و هم Sit & Go. نوع بازی همان میماند، ولی فرمت است که تجربه را تعیین میکند.
کدام فرمت برای شروع مناسبتر است؟
یک پاسخ واحد برای همه وجود ندارد، چون انتخاب فرمت به هدف و تجربهی هر نفر بستگی دارد.
اگر تازه میخواهید ساختار دستها و موقعیتها را یاد بگیرید، میزهایی با سرعت معمولی فرصت بیشتری برای فکر کردن به شما میدهند و اجازه میدهند بدون عجله تصمیم بگیرید. در مقابل، فرمتهایی مثل Fast-Fold یا Hyper-Turbo سرعت بالایی دارند و باید در زمان کوتاهتری تصمیم بگیرید؛ اینها برای شروع معمولا فشار بیشتری میآورند.
هنگام انتخاب، بهتر است این چند نکته را بسنجید:
- مدت زمانی که برای بازی دارید
- تعداد بازیکنان میز
- سرعت افزایش بلایندها
- اندازهی استک اولیه
- امکان Re-Entry یا Rebuy
- ساختار پرداخت جوایز
- میزان تجربهتان در بازی Short-Handed یا Full Ring
قبل از انتخاب فرمت چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
اسم یک مسابقه بهتنهایی اطلاعات کافی به شما نمیدهد. دو تورنمنت با عنوان شبیه به هم ممکن است از نظر استک اولیه، مدت Levelها و قوانین ورود مجدد کاملا فرق داشته باشند.
پیش از ورود، حتما Lobby یا صفحهی قوانین مسابقه را باز کنید و دستکم حواستان به این موارد باشد:
- Buy-in (هزینهی ورود)
- Starting Stack (استک اولیه)
- Blind Levels (مدت هر سطح بلایند)
- تعداد بازیکنان
- Late Registration (مهلت ثبتنام با تاخیر)
- Re-Entry یا Rebuy
- ساختار Bounty
- جدول پرداخت جوایز
- مدت تقریبی مسابقه
اینجا بد نیست کمی دربارهی Late Registration بدانید: در خیلی از تورنمنتها میتوانید تا چند Level بعد از شروع هم ثبتنام کنید. یعنی دیر رسیدن همیشه به معنای از دست دادن مسابقه نیست، ولی هر چه دیرتر وارد شوید، معمولا استک شما نسبت به بلایندها کوچکتر است.
همین بررسی ساده جلوی ورود به مسابقهای را میگیرد که ساختارش با زمان، بودجه یا سبک بازی شما جور نیست.
سخن آخر
فرمتهای پوکر فقط اسمهای متفاوت برای یک بازی یکسان نیستند. ساختار کش گیم، MTT، Sit & Go، Heads-Up، 6-Max یا Fast-Fold میتواند سرعت تصمیمگیری، فشار بلایندها، ارزش استک و حتی استراتژی درست را عوض کند.
مهمترین حرف این مقاله یک جمله است: پیش از نشستن پشت هر میز، ساختار واقعی آن را بررسی کنید. تعداد بازیکنان، سرعت بلایندها، امکان ورود مجدد و نحوهی پرداخت جوایز همان اطلاعاتی هستند که به شما میگویند با چه نوع رقابتی طرف هستید. وقتی فرمت را درست بشناسید، انتخاب میز از یک حدس به یک تصمیم آگاهانه تبدیل میشود.
سوالات متداول
رایجترین فرمتهای پوکر کداماند؟
کش گیم، MTT، Sit & Go، Heads-Up، 6-Max و Full Ring از رایجترین ساختارها هستند. کنار اینها فرمتهایی مثل Fast-Fold، Bounty و Satellite هم در بیشتر رومها پیدا میشوند.
تفاوت کش گیم و تورنمنت چیست؟
در کش گیم چیپها ارزش مالی مستقیم دارند و بازیکن معمولا خودش زمان ورود و خروج را انتخاب میکند. در تورنمنت همه با استک مشخصی شروع میکنند، بلایندها بالا میروند و مسابقه تا مشخص شدن برندهها ادامه دارد.
تفاوت 6-Max و Full Ring چیست؟
در 6-Max حداکثر شش بازیکن حضور دارند و بازی معمولا فعالتر است. Full Ring اغلب هشت یا نه بازیکن دارد و فاصلهی بین پرداخت بلایندها بیشتر است، بنابراین بازی محتاطانهتر پیش میرود.
MTT در پوکر چیست؟
MTT کوتاهشدهی Multi-Table Tournament یا تورنمنت چندمیزه است. بازیکنان روی چند میز شروع میکنند و با حذف شدن نفرات، میزها کمکم در هم ادغام میشوند تا یک میز نهایی بماند.
تفاوت Rebuy و Re-Entry چیست؟
در Re-Entry بازیکن بعد از حذف، به شکل یک ورودی کاملا جدید به مسابقه برمیگردد. در Rebuy قوانین خرید چیپ میتواند فرق کند و در بعضی مسابقات حتی پیش از حذف کامل هم میشود چیپ بیشتری خرید.
Turbo و Hyper-Turbo چه فرقی دارند؟
فرق اصلی در مدت Levelهای بلایند است. در Turbo بلایندها سریعتر از حالت معمول بالا میروند و در Hyper-Turbo این افزایش باز هم تندتر انجام میشود.
فرق فرمت و Variant در پوکر چیست؟
Variant به نوع قوانین بازی اشاره دارد، مثل تگزاس هولدم یا اوماها. Format نحوهی برگزاری همان بازی را مشخص میکند، مثل کش گیم، تورنمنت یا Sit & Go. یک نوع بازی میتواند در چند فرمت مختلف برگزار شود.
نظر تو درباره این دست چیه؟
سوال، تجربه یا برداشتت را بنویس. بعد از بررسی، دیدگاهت زیر همین مقاله منتشر میشود.